واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

523

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

غلامان كشته شد . در اين اخبار و منابع « 1 » تاريخ ديگرى جز - 31 مه 942 ميلادى ( 12 رمضان 330 هجرى ) نقل نشده . به احتمال قوى تاريخ اخير الذكر روز مرگ نصر نبوده بلكه تاريخ سقوط وى و افتادن قدرت واقعى به دست نوح مىباشد . محتملا خبر مربوط به بناى حجره توسط نصر هم مربوط به همين واقعه است . به رغم سخنان نظام الملك جلوس رسمى نوح بر تخت شاهى فقط پس از مرگ پدر او وقوع يافت . و به گفتهء نرشخى كه معاصر نوح « 2 » بوده وى روز اول شعبان سال 331 هجرى ( 10 آوريل 943 ميلادى ) بر تخت نشست يعنى پس از سه روز عزادارى كه على الرسم بخاطر درگذشت امير متوفى برگزار شد . ابن الاثير نيز از اعدام نخشبى سخن گفته « 3 » . نعش معلم دينى مقتول را از سردار ربودند و مرتكب اين عمل معلوم نشد . ابن الاثير « 4 » و مير خواند « 5 » ، به نقل از او - چند مضمون و لطيفه از حلم و

--> ( 1 ) - قديمترين آنها تأليف حمد اللّه مستوفى قزوينى است ( « تاريخ گزيده » ، چاپ براون ، متن ، 383 ؛ ترجمه 74 ) كه همان تاريخ ( 12 رمضان 330 هجرى ) در آن نقل شده ولى دربارهء قتل امير سخنى نرفته . نيز رجوع شود به : نرشخى ، چاپ شفر ، ضميمه ، I I I - 112 و جوزجانى ، ترجمهء راورتى ، 37 . ( 2 ) - چاپ شفر ، 94 . ( 3 ) - چاپ تورنبرگ ، V I I I ، 302 . ( 4 ) - همانجا 301 - 300 . ( 5 ) - « تاريخ سامانيان » ، چاپ دفرمرى ، 141 - 139 . در اينجا هم همان لطيفه‌هاى تأليف ابن الاثير نقل شده - حتى ترتيب نقل آنها هم يكى است . رجوع شود نيز به « متون » ، ص 89 - 88 ، ( دربارهء نصر و استاد او - ازعوفى ) .